Dünyada 314 milyon ‘gizli şeker hastası’ ve 194 milyon diyabetli var. 2025 itibarıyla gizli şeker hasta sayısı 472 milyon, diyabetli hasta sayısı 333 milyon olacak. Fast fooda dayalı beslenme ve hareketsiz yaşam diyabete davetiye çıkarıyor. Diyabet, tüm gelişmiş ülkelerde ölüm nedeniyleri arasında ilk sırada. Daha da kötüsü, diyabetlilerin %50’den fazlası hastalığının farkında değil. Ya siz.

Tıp dilinde diabetes mellitus olarak bilinen şeker hastalığı, ömür boyu devam eden ve pankreasın yeterli derecede insülün salgılayamamasından ve salgılanan insülinin yeterli derecede kullanılmamasından kaynaklanan krorik bir hastalıktır.
Sağlığımız için besinlerdeki enerjinin kullanılması önemlidir. Besinlerdeki karbonhidratlar glukoza dönüşürek parçalanır. Daha sonra bu glukoz kana karışır ve kandaki glukoz düzeyi artmaya başlar. Yükselen kan şekeri pankreastan insülinin salınarak kana geçmesini artırır. İnsülün glukozun hücreye girişini kolaylaştırır. Hücreye giren glukoz burada enerjiye dönüşür. Böylece kandaki glukoz düzeyi düşer. Eğer bu sistem işlemez ise kandaki glukoz düzeyi artar. Kan glukozunun düzenlenmesindeki bu bozukluk şeker hastalığını meydana getirir. Şeker sinsi bir hastalıktır. Bu hastalık herhangi bir belirti göstermeden yıllarca sessiz kalabiliyor. Önlem alınmazsa yüksek kolestorol, damar tıkanıklığı,kol ve bacakta kangren, körlük ve böbrek hastalıklarına sebebiyet veriyor. Ayrıca cinsel iktidarsızlığa, kişilik değişmesine, dış deri, mide, bağırsak hastalıklarına da yol açıyor.
Normal bir insanın kandaki glukoz düzeyi 70-110 arasındadır. Eğer bu değer aç karnına 126 mg’dan büyük ya da eşit ise veya herhangi bir kan şekeri 200 mg’ın üstünde ise diyabet tanısı konur. Kan şekerinin 110-126 mg arasında olmasına bozulmuş açlık kan şekeri denir ve bu kişilerin de diyabete geçiş riski olduğundan dikkate alınmalıdır.
Başlıca iki tip diyabet vardır:
Bunlar Tip 1 ve Tip 2 diyabet olarak adlandırılırlar.

TİP 1 DİYABET
En yüksek görülme dönemi ergenlik çağındadır. Diyabet vakaların %10’u Tip 1 diyabettir. Tip 1 diyabetin gerçek nedeni tam olarak açıklanmamıştır. Ancak bazı risk faktörleri vardır. Bunlar:
_ Ailesinde başka tip 1 diyabet hastası olması (tip 1 diyabetin kalıtsal geçişi tip 2 diyabetten daha seyrektir.)
-pankreasa zarar veren virüsler,
-Vücudun kendini savunma sisteminde başgösteren ve vücuttaki insülin yapan hücrelerin tahribiyle sonuçlanan bir sorun olarak sıralanabilir.
Tip 1 diyabet hastalarında insülin salımı çok az ya da hiz yoktur. Bu yüzden tedavilerinde cilt altından insülin yapılır. Buna ek olarak diyabet eğitimi ve egzersiz tedaviye eklenir. Tip 1 diyabetin belirtileri:

1- Poliori (sık idara çıkmak)
2- Polioipsi (çok su içme)
3- Polifasi (çok yemek yeme)
- Hiperglisemi ile birlikte ani gelien ketoasid meydana gelmesi (nefeste aseton kokusu) tedaviye bir an evvel başlanmassa diyabet koması olabilir.
Tip 1 diyabetin tedavisi diyet, egzersiz, insülin ve eğitim ile olur.

ŞEKER HASTALIĞI (DİYABET 2)

TİP 2 DİYABET
Erişkinlerde görülen diyabettir. Pankreas insülin üretir fakat vücut bunu gerektiği gibi kullanamaz. Daha çok 40 yaş üzeri kişilerde ortaya çıkar. Belirtileri:

- Poliori (Sık İdrara çıkma)
- Polidipsi (Çok su içme)
- Polifasi (Çok yemek yeme)
- Kilo kaybı
- Plazma kan glukoz düzeyinin yükselmesi (aç karnına 126 mg’dan büyük ya da eşit olması) Bunların ışığındaki diğer belirtiler:

- Yorgunluk
- Vücuttaki yaraların geç iyileşmesi
- Kuru ve kaşıntılı cilt
- Sık geçirilen enfeksiyonlar
- Bulanık görme
- Cinsel sorunlar
- Ellerde ve ayaklarda uyuşma
- Karıncalanma
- Ağız kuruluğu

Tip 2 diyabetin nedeni tip 1 diyabette olduğu gibi tam bilinmemektedir. Fakat bazı risk gruplarında görülme olasılığı daha yüksektir. Bunlar:

- 40 yaş ve üzeri olanlar
- Şişmanlar
- Ailede başka diyabet gelişen 4,5 kg. daha ağır bebek doğanlar
- Bir hastalığın veya yaralanmanın sitresini yaşayanlar
- Beslenme alışkanlığı bozuk olanlar

Bu risk faktörlerinden en az iki tanesi varsa mutlaka diyabet taraması yapılmalıdır. Tip 2 diyabetin tedavisi diyet, egzersiz, eğitim ve gerekiyorsa oral olarak antiiyabetik ilaçlar veya insülin ile yapılmaktadır. Bu hastalığın tedavisi ömür boyu devam etmektedir. Bu sebeple tedavi endokrinoloji, diyabet ve metobolizma uzmanı ve diyetisyen ve diyabet hemşiresi tarıfından planlanması hastalık komplikasyonlarının önlenmesi açısından çok önemlidir.

TİP 2 Diyabetin Sebepleri

Pankreas Bezesinin Yorulması:
Kandaki şekerin belli seviyede kalması, pankreas bezinin salgıladığı insülin hormonu ile olur.
Pankreas bezesinin hastalanması
- Pankreas bezesi iltihaplanmış veya kireçlenmiştir.
- Pankreas kanseri
- Pankreasın alınması
Pankreası etkileyen hastalıklar:
Karaciğer ve safra kanalı iltihabı, Kabakulak Frengi, Verem, Böbrek İltihabı ve böbrek taşları, Tifo, Tifüs, Koleradır.
Menopoz Dönemi:
Bu dönemde kadının hormonal dengesinde değişmeler olur. Çoğu kadınlar bu dönemde şeker hastası olurlar. Dişetlerinde yanma, dişlerde çürüme, ağızda kuruluk, gözde katarakt oluşur. Kortizonlu İlaçlar:
Kortizon, böbrek üstü bezlerinin verdiği hormondur ve pek çok hastalığa karşı kullanılmıştır. Ancak şeker hastalığı da dahil birçok yan etkileri vardır. Ruhsal ve Bedensel Etkenler:
Yapılan araştırmalar, KORKU, ŞOK, RUHSAL SIKINTI gibi psikolojik etkilerin pankreas salgısını etkileyerek, şekere yol açtığını göstermiştir. Ruhsal bozukluklar şeker hastalığını davet eder.

VÜCUTTA YARATTIĞI ETKİLER
Kandaki aseton miktarı artar. Bu durum, hastada bulantı ve kusmaya neden olur. Hastada su kaybı olur ve komaya girer.
Çeşitli hastalıklara zemin hazırlar
- Ciltte yer yer kızarma, pişme, çıban ve asepler oluşur.
- Diş etleri, dudak iç kısımları enfenksiyona uğrar ve kaşınır.
- Ateş, böbrek gangreni, böbrek ağrısı, sistit, karaciğer ve safrakesesi iltihabı oluşur. – Akciğer veremi sık görülür.
Ayrıca, damar sertliği, görme zayıflığı, kalp yetersizliği, beyin fonksiyonlarının yavaşlaması sinir bozuklukları, diş çürümesi gibi birçok rahatsızlığa da kapı aralar.

ÖNLEMLER

1. Diyet… Harvard Üniversitesi’nin yaptığı en son araştırmalar, alınan besinlerdeki şeker oranını azaltmak ve lifli yiyecekleri fazla yemek bu hastalığın riskini azalttığını göstermiştir. Ayrıca sebze, meyve ve hububat şeker hastalığının oluşmasının önlenmesinde etkili gıdalardır.

2. Spor… Herhangi bir spor çeşidini devamlı yapmak şeker riskini azalttığı gibi fazla kiloları atmakta da yardımcı olmaktadır.
3. Besine destek gıdalar… Dengeli beslenmenin yanı sıra e vitamini gibi bazı vitamin ve minerallerin de şeker hastalığını engellemeye yardımcı olduğu bulunmuştur.

TEDAVİ
Hastalar en başta bir doktora başvurmalı ve medikal tedavi almalılardır. Hastalarımın medikal tedavi yanında su önerilere uymasını tavsiye ederim.
1. Şeker hastalığı, bir beslenme hastalığıdır. Bu nedenle dengeli beslenmeye özen gösterilmeli yani karbonhidrat- protein-yağ dengesi sağlanmalıdır.
2. Yağsız süt, yoğurt, yağsız et, balık, yumurta, patates, hububat, bakliyat yenmelidir.
3. Sebzelerden lahana, tere, soğan, marul, salatalık, turp, domates, patlıcan ve yerelması tavsiye edilir.
4. Meyvelerden ise ekşi elma, limon, greyfurt, yeşil erik, koruk gibi ekşi olanlar tercih edilmelidir.
Şeker hastalığı sinsi ve baş belası bir hastalık olmakla beraber yeterli takip ve medikal tedavi ile hastanın hayatını gayet konforlu olarak geçirebileceği bir hastalıktır.

Yorum Yapın